Houtrot herkennen: zo zie je het op tijd

Houtrot begint vaak klein en onopvallend. Een bladderend plekje onderaan een kozijn, een deur die opeens klemt, een verfrandje dat loslaat. Het gevaarlijke is dat het hout vaak van binnenuit rot, en dus lang onzichtbaar blijft. Wie er op tijd bij is, kan met een klein herstel veel schade voorkomen. In dit artikel lees je hoe je houtrot herkent, waarom het schilderwerk aan de binnenkant net zo belangrijk is als aan de buitenkant, en wat je eraan kunt doen.

Wat is houtrot?

Houtrot ontstaat als hout langere tijd vochtig blijft. Schimmels breken het hout dan langzaam af, waardoor het zacht en brokkelig wordt. Zolang de verflaag heel is en goed afsluit, kan er weinig misgaan. Is die laag beschadigd, of sluiten de verbindingen en kitnaden niet goed meer, dan trekt het hout vocht aan en kan het proces beginnen.

Vocht zoekt altijd een weg naar buiten

Een woning vult zich dagelijks met vocht. Door koken, douchen, wasgoed drogen en zelfs door ademen komt er flink wat waterdamp in huis. In de koude maanden is de lucht binnen vochtiger dan buiten, en die waterdamp zoekt een weg naar buiten. Een deel daarvan trekt door of langs het houtwerk van je kozijnen. Is het schilderwerk aan de binnenkant beschadigd, of zitten er open naden, dan trekt er meer vocht in het hout dan het kwijt kan. Het hout blijft dan nat, ook als de buitenkant er nog goed uitziet.

Daarom kijk ik bij een kozijn altijd naar beide kanten. Een mooie verflaag aan de buitenkant is mooi, maar het hout is pas goed beschermd als ook de binnenkant in orde is.

Vergeet de binnenkant niet

Een heel, goed sluitend verfsysteem aan de binnenzijde van het kozijn houdt een groot deel van het vocht uit het hout. Let daarom ook binnen op:

• verf die bladdert, kringen vormt of loslaat, vooral onderaan en in de hoeken;
• scheurtjes in de verflaag en in de kit rondom het glas of tegen de muur;
• vochtplekken, schimmel of zwarte randjes op het kozijn of de vensterbank;
• condens op het glas, die langs het kozijn naar beneden loopt en het hout nat maakt.

Een blijvend gesloten binnenzijde met een voldoende dikke verflaag is dus geen luxe, maar een onderdeel van het onderhoud van je kozijnen.

Ventilatie en luchtvochtigheid

Hoe minder vocht er in huis blijft hangen, hoe minder het hout te verduren krijgt. Een luchtvochtigheid tussen ongeveer 40 en 60 procent is een goed streven. Ventileer daarom regelmatig, zeker na het koken of douchen, en laat roosters en ventilatieopeningen open staan. Zie je steeds condens op je ramen, dan is er vaak te veel vocht binnen of te weinig ventilatie.

Hoe herken je houtrot?

• Bladderende of loslatende verf, aan de binnen- en buitenkant.
• Donkere of vochtige plekken in het hout, ook als het niet geregend heeft.
• Zacht hout. Druk voorzichtig met een schroevendraaier op het hout. Zakt die er makkelijk in, of komt er brokkelig hout los, dan is het hout aangetast.
• Een hol geluid als je op het hout tikt.
• Scheuren en barsten in de lengte van het hout, vooral bij naden en verbindingen.
• Ramen en deuren die klemmen of niet meer goed sluiten.

Op welke plekken begint het vaak?

Meestal op plekken waar water zich ophoopt of moeilijk wegkomt: de onderkant van kozijnen en deuren, hoeken en verbindingen, onderdorpels, vensterbanken en de aansluiting rond het glas. Ook de kopse kanten van het hout, waar de nerf open ligt, nemen snel vocht op als ze niet goed zijn afgewerkt. Controleer deze plekken zowel buiten als binnen.

Wat kun je eraan doen?

Is er alleen een klein plekje aangetast, dan kan het hout vaak worden hersteld. Het rotte hout wordt weggehaald, samen met een stukje gezond hout eromheen. Daarna wordt de plek schoongemaakt, behandeld en opgevuld met een houtreparatiemassa, en netjes afgewerkt. Is het hout verder aangetast, dan is het beter om dat stuk te vervangen. Gewoon over rot hout heen schilderen heeft geen zin: het vocht zit er dan nog in, en de verf laat snel weer los.

Belangrijk is dat ook de oorzaak wordt aangepakt. Zolang er vocht bij blijft komen, bijvoorbeeld door een open naad, een beschadigde kit of een gebrek aan ventilatie, komt de rot vaak terug.

Zo voorkom je houtrot

• Houd het schilderwerk binnen en buiten in goede staat en laat het op tijd onderhouden.
• Laat kleine scheurtjes, open naden en kapotte kit direct herstellen.
• Zorg dat regenwater goed kan wegstromen en niet op het kozijn blijft staan.
• Ventileer goed en beperk het vocht in huis.
• Loop één of twee keer per jaar langs je kozijnen en controleer de plekken waar het vaak begint.

Lees ook mijn artikel over wanneer je buiten kunt schilderen.

Twijfel je over je kozijnen?

Zie je een plek die je niet vertrouwt, of weet je niet zeker hoe erg het is? Ik kijk graag met je mee, en dan bekijk ik beide kanten van het kozijn. Bekijk wat ik doe bij houtrotherstel en glas in Purmerend, of neem contact met me op. Ik kom langs en maak een vrijblijvende offerte.